Dvouměsíčník pro kulturu a dialog

Tiráľ a kontakty     Předplatné



Jste zde: Listy > Profil > Tiráľ

„Listy“

Genealogia dwumiesięcznika „Listy“ sięga aż lat sześćdziesiątych minionego wieku i „Literárních novin“, najbardziej wówczas wpływowego czechosłowackiego pisma kulturalno-politycznego, organu Związku Literatów Czechosłowackich. Po przełomowym zjeździe Związku w roku 1967, na którym to zjeździe twórcy ostro występowali przeciwko reżymowi Antonína Novotnego, „Literární noviny“ pisarzom odebrano. Na początku roku 1968 jednak redagowane przez ten sam zespół zaczęły wychodzić znowu, pod tytułem „Literární listy“. To pismo z kolei zostało zawieszone po sierpniowej inwazji wojsk Układu Warszawskiego, ale w listopadzie 1968 pojawiło się jeszcze raz pod celowo uproszczonym tytułem „Listy“. Definitywnie ostatni jego numer wyszedł w maju 1969 roku.

Było więc rzeczą logiczną, że rok później, kiedy były dyrektor Telewizji Czechosłowackiej i jeden z protagonistów „praskiej wiosny“, Jiří Pelikán (1923-1999), razem ze współpracownikami z emigracji i z krajowej opozycji demokratycznej zaczął w Rzymie zastanawiać się nad założeniem jakiegoś periodyku, zdecydował się tytułem nawiązać do „Listów“ właśnie. Charakter czasopisma, którego pierwszy numer pojawił się na początki roku 1971, wyznaczały zainteresowania kręgu jego założycieli, ale także ograniczone możliwości publikacji w kraju w okresie tzw. normalizacji. Najczęstszymi materiałami literackimi były początkowo felietony, później propozycji literackich przybywało dzięki poszerzającym się kontaktom w krajowym i emigracyjnym środowisku pisarskim (przedstawiciele emigracji różnych pokoleń – tej po sierpniu 1968 i tej po lutym 1948 roku w większości bez problemów ze sobą współpracowali). Niemal wyłącznie literaturze pięknej poświęcony był wydawany raz na rok dodatek „Čtení na léto“ (Lektury na lato), wychodzący od roku 1980. Obok „Svědectví“, pisma redagowanego w Paryżu przez Pavla Tigrida, „Listy“ stały się najważniejszym periodykiem emigracyjnym, kierowanym przede wszystkim do czytelników w kraju. Publikowali w tych dwu pismach praktycznie wszyscy ważni publicyści, politycy i pisarze w kraju i na wychodźstwie, których nie wolno było drukować w Czechosłowacji. „Listy“ i „Svědectví“ przemycano przez granicę („Listy“ drukowano nawet również w zmniejszonej kieszonkowej wersji), ich egzemplarze krążyły między ludźmi. Pisma te należały też do najczęstszych celów ataków propagandy komunistycznej, a ich szerzenie i posiadanie było dość niebezpieczne.

„Listy“, w odróżnieniu od „Svědectví“, po roku 1989 nie zakończyły działalności, Jiří Pelikán przeniósł ich siedzibę do Pragi. W latach dziewięćdziesiątych w redakcji nastąpiły stopniowe zmiany, w roku 2003 wydawania pisma podjęli się ołomunieccy redaktorzy i wydawcy Václav Burian i Tomáą Tichák, rada redakcyjna jednak pozostała, podobnie jak pozostał redaktor naczelny, czołowy czeski analityk polityczny, Václav ®ák. Jedyne większe zmiany to nowa szata graficzna, nowoczesna, ale inspirowana wyglądem „Listów“ z lat sześćdziesiątych“, a przede wszystkim wyraźny powrót tematów kulturalnych i literackich, które a latach dziewięćdziesiątych ustąpiły miejsca problematyce politycznej.

Obecnie „Listy“ orientują się na dotyczące kraju i zagranicy analizy polityczne i historyczne, eseistykę i studia, ale publikują też felietony, oryginalne opowiadania czy fragmenty z przygotowywanych do druku obszerniejszych dzieł literackich; również jeśli tekst dotyczy kwestii pozaartystycznych, warunkiem publikacji jest wysoki poziom językowy i myślowy. Teksty wychodzą w języku czeskim lub słowackim. „Listy“ przynoszą też recenzje nowych książek, zaczynając od eseistyki politycznej, przez prozę artystyczną, a na poezji kończąc; redaktorzy pragną zwracać uwagę na tytuły niesłusznie pomijane. W piśmie ukazują się także recenzje wystaw. Od roku 2004 w każdym numerze prezentowani są poeci czescy, słowaccy lub polscy. Od tego samego roku drukowany jest cykl reportaży fotograficznych, dzieł znanych twórców, a także przedstawicieli wstępującego pokolenia czeskich i innych środkowoeuropejskich fotografików.

Od 2004 roku „Listy“ przyznają nagrodę Pelikan, nazwaną tak dla uczczenia założyciela pisma. Pierwszym jej laureatem był polski polityk i publicysta Tadeusz Mazowiecki. W kolejnych latach nagrodę otrzymali czeska pisarka Alena Wagnerová, węgierski bohemista György Varga, polski dziennikarz Adam Michnik, czeski politolog Jaroslav Šabata, niemiecki duchowny Anton Otte, czeska politolożka Vladimíra Dvořáková, a w roku 2011 premier Słowacji, Iveta Radičová.


Knihovna Listů

Václav Jamek:
Na onom světě se tomu budeme smát

Anna Militzová: >
Ani víru ani ctnosti člověk nepotřebuje ke své spáse

Frantiąek Novotný:
Z Koryčan na konec světa a zpět přes tři oceány

Jan Novotný:
Jednou za život

Jiří Pelikán, Duąan Havlíček
Psáno z Říma, psáno ze Ženevy

Jiří Weil:
Štrasburská katedrála.
Alena Wagnerová:
Co by dělal Čech v Alsasku?

daląí knihy

Cena Pelikán

Od roku 2004 udělují Listy Cenu Pelikán - za zásluhy o politickou kulturu a občanský dialog. Více o Ceně Pelikán.

Předplatné

Nechte si Listy doručit domů. Vyuľijte výhodné předplatné!

Fejetony

Juraj Buzalka

Vlasta Chramostová

Václav Jamek

A. J. Liehm

Jan Novotný

Ladislav ©enkyřík

Tomáą Tichák

Alena Zemančíková

Vąichni autoři

Sledujte novinky


RSS kanál.

Přidej na Seznam

Add to Google

Co je to RSS?

Mapa webu

Mapa webu - přehled článků a struktury webu.



Copyright © 2003 - 2011 Burian a Tichák, s.r.o. (obsah) a Milan ©veřepa (design a kód). Úpravy a aktualizace: Ondřej Malík.

Tiráľ a kontakty - RSS archivu Listů. - Mapa webu

Časopis Listy vychází s podporou Ministerstva kultury ČR, Olomouckého kraje a Statutárního města Olomouce. Statistiky.